Σαν σήμερα, το 1999, η ΑΕΚ έστελνε ένα παγκόσμιο μήνυμα ειρήνης. Ήταν Μεγάλη Τετάρτη 7 Απριλίου 1999, όταν η Ένωση αψήφησε τον πόλεμο και ταξίδεψε στο Βελιγράδι που βομβαρδιζόταν από το ΝΑΤΟ, για να παίξει φιλικό παιχνίδι με την Παρτίζαν και να φωνάξει «Όχι στον πόλεμο». Εμπνευστής εκείνης της ιδέας ήταν ο Δημήτρης Μελισσανίδης.
Του Αντώνη Αντωνίου
Ο Δημήτρης Μελισσανίδης σκαρφίστηκε αυτήν την ιδέα λίγο μετά την έναρξη των αεροπορικών επιθέσεων, το ανακοίνωσε σε συνέντευξη Τύπου στις 3 Απριλίου και η πλειοψηφία του ποδοσφαιρικού τμήματος επέδειξε γενναιότητα. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι παίκτες το έμαθαν την Πρωταπριλιά και αρχικά θεώρησαν πως πρόκειται για αστείο λόγω της ημέρας.
Η ENIC είχε δεχθεί πιέσεις από το υπουργείο Αθλητισμού της Αγγλίας, εξ και η προσπάθειά της να πείσει τον Μελισσανίδη να μην πραγματοποιηθεί αυτό το ταξίδι, ωστόσο τόσο εκείνος όσο και οι υπόλοιποι «κιτρινόμαυροι» είχαν πάρει την απόφασή τους. «Θα παίξουμε για τη φανέλα της ειρήνης», ήταν το κεντρικό μήνυμα στο στρατόπεδο της ΑΕΚ, η αποστολή της οποίας αναχώρησε αεροπορικώς για τη Βουδαπέστη στις 17:00 της Μεγάλης Τρίτης από το αεροδρόμιο του Ελληνικού.
Ποδοσφαιριστές, τεχνικό τιμ και διοίκηση αψήφισαν τους κινδύνους και πέρασαν οδικώς τα σύνορα τα ξημερώματα της Μεγάλης Τετάρτης, αφού προηγουμένως είχαν διανυκτερεύσει στην ουγγρική πρωτεύουσα. Η ελληνική αποστολή αποτελόυνταν από περίπου 200 άτομα, συμπεριλαμβανομένων φυσικά και των οργανωμένων οπαδών.
Καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδρομής προς το Βελιγράδι, κυρίως στη Σουμποντίτσα και το Νόβισαντ, οι ντόπιοι σταματούσαν τα λεωφορεία για να προσφέρουν ψωμί κι αλάτι, σερβικό έθιμο φιλοξενίας. Το εμπάργκο του πολέμου είχε αρχίσει να σπάει και χαρακτηριστικό είναι πως για πρώτη φορά από τις 24 Μαρτίου δεν ακούστηκαν καθόλου σειρήνες.
«Θερμά ευχαριστούμε τον ελληνικό λαό» και «Σταματήστε τον πόλεμο», ήταν τα μηνύματα που αναγράφονταν στους φωτεινούς πίνακες του γηπέδου. Επίσης, οι ποδοσφαιριστές της Παρτίζαν και της ΑΕΚ εισήλθαν στον αγωνιστικό χώρο με πανό που έγραφε: «NATO stop the war, stop the bombing» και φανέλες με ζωγραφισμένους στόχους.
Οι πρεσβευτές της ειρήνης:
ΠΑΡΤΙΖΑΝ (Λιούμπισα Τουμπάκοβιτς): Νταμιάνοβιτς, Κράσοβιτς, Σάβιτς, Σανόγεβιτς, Στογιάνοβιτς, Βούκοβιτς, Ίλιτς, Ίβιτς, Μπιέκοβιτς, Τόμιτς, Κέζμαν.
ΑΕΚ (Όλεγκ Μπλαχίν): Ατματζίδης (29’ Μιχαηλίδης, 40’ Κουρκούνας)*, Κοπιτσής (40’ Κωστένογλου), Μπαμπούνσκι, Μιλοβάνοβιτς (42’ Καψής), Τσέκολι (45’ Ζήκος), Κατσαβός, Σαβέβσκι (32’ Κασάπης), Μαλαδένης, Καλιτζάκης, Ζουμπούλης, Νικολαΐδης.
Οι Ματέγια Κέζμαν στο 13ο και Πάρις Ζουμπούλης στο 26ο λεπτό διαμόρφωσαν το 1-1, σε μία αναμέτρηση που ολοκληρώθηκε προς τα μισά του β’ ημιχρόνου με ειρηνική εισβολή φιλάθλων, οι οποίοι φώναζαν «Ελλάς-Ελλάς», «ΑΕΚ-ΑΕΚ», αγκάλιαζαν τους παίκτες και απέσπασαν κομμάτια από τις συμβολικές φανέλες τους.
Κατά τη διάρκεια της ανάπαυλας, η ελληνική αντιπροσωπεία φύτεψε συμβολικά μια ελιά από την Αρχαία Ολυμπία στο κέντρο του γηπέδου, ενώ οι ποδοσφαιριστές της ΑΕΚ στα αποδυτήρια έδωσαν κόκκινα αυγά, τσουρέκια και λαμπάδες στους συναδέλφους τους.
Διεθνή δημοσιεύματα και δηλώσεις:
Marca (Ισπανία): «Απίστευτο! Μια ελληνική ομάδα πήγε να παίξει ποδόσφαιρο στα χαρακώματα»
Bild (Γερμανία): «Η ΑΕΚ πήγε να παίξει εναντίον της Παρτίζαν, με το σύνθημα έξω ο πόλεμος από τη Γιουγκοσλαβία»
Gazzetta dello Sport (Ιταλία): «Παιχνίδι-παρένθεση στον πόλεμο με ειρηνευτικό χαρακτήρα»
Politika (Σερβία): «Νικήσαμε τον πόλεμο δίπλα στους Έλληνες ήρωες»
Borba (Σερβία): «Είναι Έλληνες και παραμένουν ήρωες»
Sport (Σερβία): «Αδέλφια με αδέλφια, κόντρα στον πόλεμο»
Sportski Zurnal (Σερβία): «Ανάσανε η ειρήνη»
Ντράγκαν Σάκοτα: «Ένιωσα μεγάλη συγκίνηση όταν είδα τους συμπατριώτες μου να φωνάζουν συνθήματα ευγνωμοσύνης προς τον ελληνικό λαό και την ΑΕΚ. Η ΑΕΚ αξίζει το Νόμπελ ειρήνης»
Ιλια Ίβιτς (ποδοσφαιριστής τότε του Ολυμπιακού): «Ήθελα και εγώ να πάω στο Βελιγράδι, αλλά δεν μπορούσα λόγω υποχρεώσεων. Μπράβο στην ΑΕΚ για αυτή την ειρηνική της αποστολή. Η ΑΕΚ είναι μεγάλη ομάδα και οι άνθρωποι της σκέφτονται σωστά»
Μανώλης Γλέζος: «Μετά το 1940-1941, πρώτη φορά οι Έλληνες ομόθυμα στο πλευρό ενός λαού. Έχω γίνει πλέον φανατικός οπαδός της ΑΕΚ».
Δημήτρης Μελισσανίδης: «Είμαι συγκινημένος. Αυτά που ζω είναι δύσκολο να περιγραφούν με ακρίβεια. Όλη η Γιουγκοσλαβία άνοιξε την αγκαλιά της και μας υποδέχθηκε με τη φράση «Είσαστε αδέλφια μας». Έκλαιγαν στους δρόμους ανεμίζοντας ελληνικές σημαίες. Μου έκαναν εντύπωση τα παιδιά.
Δείτε φωτογραφίες από το ιστορικό γεγονός της 7ης Απριλίου 1999:
